مگر على ( ع ) . او درباره خود اين‌چنين گفته است : « و اللّه لو تظاهرت العرب على قتالى لما وليت عنها و لو امكنت الفرص من رقابها لسارعت اليها . » « 1 » يعنى : به خدا اگر عرب در جنگ من پشت به پشت دهد ، روى از آنان برنتابم و اگر فرصت دست دهد به پيكار همه شتابم و نيز فرمود : « إن اكرم الموت القتل ! و الذى نفس ابن ابى طالب بيده لألف ضربة بالسيف أهون على من ميتة على الفراش فى غير طاعة اللّه . » « 2 » يعنى « گرامىترين مرگ‌ها همانا كشته شدن است . سوگند به خدايى كه جان على بن ابى طالب در دست اوست ، هزار ضربه شمشير بر من بسى گواراتر است از مرگ بر بالين در غير طاعت خدا » . و همگان مىدانند كه كردار على ( ع ) برآمده و گواهى عملى گفتار وى است . هيچ شخصى درباره دليرى على ( ع ) ننوشته يا سخنى به ميان نياورده مگر آن‌كه با اطمينان بگويد : « از هيچ جنگى نگريخت و از هيچ سپاهى نهراسيد . با هيچ‌كس به مبارزه برنخاست مگر آن‌كه وى را كشت يا اسير كرد يا آن‌كه پس از چيرگى بر وى با رها كردنش بر وى منت نهاد . هيچ ضربه‌اى فرود نياورد كه نيازمند ضربه ديگرى باشد . ضربه وى يكى بود و دو تا نمىشد . آن‌گاه كه بر فراز دشمن قرار مىگرفت ، مىدريد و اگر به رويارويى راه بر وى مىبستند ، سر مىبريد . بر ساق‌هاى عمر بن عبدود چنان ضربه‌اى وارد كرد كه آن‌ها را با آن‌چه

--> طبرى : 2 / 197 چ ديگر ، ربيع الابرار : 1 / 833 ، معارج النبوه : الركن الرابع : 107 و 168 چ لكنهو ، الأغانى : 15 / 192 ، نظم درر السمطين زرندى : 121 . ( 1 ) - نهج البلاغه ، نامه 45 . ( 2 ) - همان : از سخنان وى است درآوردگاه نبرد صفين شماره 123 .